Spotkanie filozoficzne

W niedzielne popołudnie 11 stycznia gościliśmy dr. hab. Michała Zembrzuskiego – prof. UKSW, nauczyciela akademickiego, historyka filozofii, który specjalnie dla nas poprowadził wykład pt. „Na co Solejukowej była filozofia? Czyli o filozofii z filozofem.” Dr hab. Michał Zembrzuski rodzinnie związany jest z gminą Mrozy. Pochodzi z miejscowości Kruki a w Liceum Ogólnokształcącym w Mrozach rozpoczynał swoją przygodę z filozofią.

Inspiracją do rozważań podczas naszego wspólnego spotkania była postać Kazimiery Solejukowej, jednej z głównych bohaterek zrealizowanego na terenie gminy Mrozy serialu „Ranczo” – serialu, który nie tylko jest naszą lokalną dumą, ale również źródłem wielu inspiracji. Solejukowa, to prosta, uczciwa wiejska kobieta, matka siedmiorga dzieci, producentka najlepszych w okolicy pierogów. W dzieciństwie nie otrzymała dobrego wykształcenia, a mimo to jest osobą mądrą i bardzo otwartą na wiedzę. W sezonie VI postanawia studiować filozofię. W serii X uzyskuje licencjat i zostaje nauczycielką filozofii w miejscowym gimnazjum. Jej przemowa skierowana do uczniów na początku pierwszej lekcji dobrze wyjaśnia, czym jest filozofia i jaki jest sens uczenia się jej:

„Filozofia – samo słowo z greckiego pochodzi i oznacza umiłowanie mądrości. I pomyśleć, że ktoś kiedyś takie piękne słowo wymyślił. Dzisiaj, to by nikt już takiego pięknego słowa nie wymyślił. Bo świat zgłupiał, tylko kasa się w nim liczy lub władza. A skutek tego jest taki, że ludzie całe życie za głupotami uganiają się, bo myślą, że to takie ważne i na koniec widzą dopiero, że nie o to się starali, co wartość ma i zostają z pustymi rękami jak durnie.

A czy wy na mądrych wyrośniecie czy na głupich, to jeszcze nie wiadomo, ale o to się rozchodzi, żebyście szansę na to pierwsze mieli. Czy skorzystacie, to już wasza wola. Przymusu nie ma, jak kto głupi woli być, to może. A tu na lekcjach uczyć się będziecie, jak samemu myśleć i własnym rozumem do prawdy dochodzić, a nie wszystko na wiarę przyjmować, co tam mówią w telewizji, czy w szkole nawet. Bo człowiek, choćby i tytuł profesora miał, tym różni się od Pana Boga, że racji mieć nie musi.” (Kazimiera Solejukowa do uczniów, serial TVP „Ranczo”)

Wychodząc od słów Solejukowej nasz gość wyjaśnił, czym jest filozofia i jaki jest sens jej uprawiania, jakie pytania stawia filozofia i jak szuka na nie odpowiedzi. Na przykładzie definicji „osoby”, w różny sposób dzisiaj zniekształcanej, mogliśmy przekonać się, jak ważna jest rola filozofii stojącej na straży właściwych pojęć. Wspólnie z naszym wykładowcą podjęliśmy próbę zrozumienia, czym jest istota, a czym istnienie.

Znów wskazując na przykład Solejukowej nasz gość zwrócił uwagę na to, że dzięki mądrości można dzierżyć faktyczną władzę, zachowując roztropność i służąc radą innym. I nie trzeba tu być politykiem. Prawdziwy filozof nie powinien być politykiem, bo to zawsze źle się kończy.

Po wykładzie przyszedł czas na osobiste refleksje uczestników, pytania i odpowiedzi. Z tej rozmowy z pewnością pozostanie kilka wniosków: Nie trzeba studiować filozofii, aby być człowiekiem mądrym, ale jeżeli chce się zdobyć wiedzę na temat mądrości, to należy ją studiować. Nie ma sprzeczności między filozofią a estetyką. W dyskusji umiejętność podważania jest równie ważna jak umiejętność potwierdzania. Chcąc uniknąć błędów w codziennym rozumowaniu, należy trzymać się roztropności i rozsądku oraz rozumować zgodnie z rzeczywistością, która nas otacza.

Bardzo dziękujemy za wartościowe spotkanie, myśli i refleksje, do których jeszcze nie raz wrócimy.

W sposób szczególny dziękujemy za ofiarowane książki, które znacząco wzbogacą dział filozofii w naszym bibliotecznym księgozbiorze.